اختلال شخصیتی (Personality Disorders) انواع مختلفی دارد و حتی ممکن است فرد به‌طور هم‌زمان درگیر بیش از یک اختلال شخصیتی باشد. علائم اختلالات شخصیت در افراد مختلف شدت و بروز یکسان ندارند و ممکن است فرد به‌راحتی به زندگی طبیعی خود ادامه داده یا اینکه روند زندگی‌اش کاملاً مختل شود. درمان اختلالات شخصیت روندی طولانی و گاه طاقت‌فرساست اما با همدلی اطرافیان امکان‌پذیر است.

اختلال شخصیتی چیست؟

همانطور که جسم و بدن انسان، در معرض بیماری و مشکل قرار دارد، روح و روان انسان هم می‌تواند مورد بیماری و ضعف قرار بگیرد. مشکلاتی که در زندگی هر فردی رخ می‌دهد و فشارهای روانی که به او وارد می‌شود، می‌تواند با گذر زمان به مشکلات روانی جدی تبدیل شود و برخی موارد به بروز اختلال شخصیتی منجر شود.
بنابراین افرادی وجود دارند که به دلیل وجود شرایط گوناگون در زندگی خود، به برخی از اختلالات شخصیتی مبتلا می‌شوند. البته باید بدانید که تشخیص یک مشکل روانشناختی به عنوان اختلال شخصیتی کار هر کسی نیست و روانشناس و روانپزشک متخصص باید آن را اعلام کند. اختلال شخصیتی انواع گوناگونی دارد که در هر فرد به شکل خاص و در نتیجه شرایط ویژه‌ای برای فرد بروز می‌کند.

اختلال شخصیتی

دلایل ابتلا به اختلالات شخصیت:

هر اتفاقی درون انسان، چه جسمی و چه روحی و روانی، منشا خاصی دارد. بنابراین نمی‌توان گفت اتفاقاتی درباره هر موضوعی رخ می‌دهند، بدون دلیل هستند. اختلال شخصیتی نیز از این قاعده مستثنی نیست و دلایل گوناگونی باعث بروز و ظهور آن می‌شوند.
برخی از افراد معتقدند که بروز اختلال شخصیتی به دلیل شرایط محیطی و تجربیات و الگوهای فکری و رشدی افراد پایه‌ریزی می‌شوند و به مرور در زندگی فرد بروز می‌کنند.
برخی دیگر معتقدند عوامل ژنتیکی در بروز انواع اختلال شخصیتی نقش دارند و احتمال ابتلای فردی که در خانواده او، کسی به یکی از اختلالات مبتلا بوده، بیش از دیگران است.
به طور کلی می‌توان گفت دلیل اختلال شخصیت و ابتلای افراد به آن، ترکیبی از عوامل ژنتیکی، بیولوژیکی و عوامل محیطی است. تشخیص این دلایل و پیدا کردن نقطه کانونی آن، تنها بر عهده روانشناس یا روانپزشک متخصص است که در زمینه درمان اختلالات شخصیتی مهارت زیادی دارد.

انواع اختلال های شخصیتی:

اختلالات دسته الف:

مبتلایان به اختلالات دسته اول اغلب عجیب و غیرعادی به نظر می رسند.

این دسته از اختلالات شامل سه مورد زیر است:

  1. اختلال شخصیت پارانویایی:فرد مبتلا به این بیماری که در اصطلاح عامه “شکاک” نامیده می شود بی‌اعتمادی و سوءظن شدیدی نسبت به دیگران دارد، توانایی اعتماد کردن ندارد، پیوسته کینه دیگران را به دل می‌گیرد و معتقد است دیگران از او سوء استفاده می کنند.
  1. اختلال شخصیت اسکیزوئید:مهم ترین ویژگی های این بیماری انزوا و کناره گیری، شرکت نکردن در فعالیت های روزمره و اهمیت ندادن به دیگران است. مبتلا به این بیماری اغلب به فعالیت های انفرادی تمایل دارد، از فعالیت های اندکی لذت می برد، دوستان زیادی ندارد و از نظر عاطفی و جنسی سرد است.
  2. اختلال شخصیت اسکیزوتایپی:شخص مبتلا به این نوع اختلال که به شدت از نظر دیگران عجیب و غیرعادی به شمار می رود دارای تفکرات سحرآمیز و عقاید خرافی گوناگون است، دچار اشتباهات حسی و مسخ واقعیت است و اتفاقات عادی را به امور متافیزیکی و موجودات ماورایی نسبت می دهد، رفتار و گفتار بعضا عجیب و غریبی دارد و نسبت به دیگران بدگمانی ها و سوءظن های پارانوئید دارد.

اختلال شخصیتی

اختلالات دسته ب:

مبتلایان به این دسته از اختلالات اغلب هیجانی و دمدمی به نظر می رسند و دارای رفتار نمایشی هستند.

اختلالات این دسته چهار مورد زیر را شامل می شود:

  1. اختلال شخصیت ضد اجتماعی:بیمار مبتلا به این نوع از اختلال توانایی مطابقت دادن خود با موازین اجتماعی را ندارد، به حقوق دیگران تجاوز کرده و مرتکب رفتارهای مجرمانه می گردد، توانایی برنامه ریزی برای آینده را ندارد، فریبکار، دروغگو، پرخاشگر و بی احتیاط است.
  2. اختلال شخصیت مرزی:ویژگی اصلی این نوع اختلال ناپایداری و بی ثباتی در خلق و خو و روابط با دیگران است. فرد دچار اختلال شخصیت مرزی درک ثابتی از هویت خود ندارد، احساس پوچی مزمن می کند، دست به اقداماتی می زند که برای وی آسیب هایی در بر دارد، اقدام به خودکشی و یا تهدید به آن می کند و حالت های عاطفی ناپایدار و متغیر دارد.
  3. اختلال شخصیت نمایشی:شخص مبتلا به این بیماری تمایل شدیدی به جلب توجه دیگران دارد، در موقعیت هایی که در کانون توجه قرار ندارد ناراحت است، ظاهر متفاوتی دارد، گفتارش سرشار از اغراق در مورد هیجانات شخصی است، روابط را از آنچه هست صمیمانه تر تلقی می کند و به شدت تلقین پذیر است.
  4. اختلال شخصیت خودشیفته:خصوصیت اصلی این اختلال خودمحوری، کمبود احساس همدلی با دیگران و خود مهم پنداری است. فرد خودشیفته از بالا به بقیه نگاه می کند، در مورد موفقیت ها، زیبایی، قدرت، زیرکی و سایر ویژگی های مثبت خود به گونه اغراق آمیزی خیالبافی می کند، استثمارگر و نیازمند تحسین افراطی است و معتقد است دیگران به حال او غبطه می خورند.

اختلالات دسته ج:

مبتلایان به این دسته از اختلالات اغلب مضطرب و بیمناک هستند.

این دسته از اختلالات در بر گیرنده سه مورد زیر است:

  1. اختلال شخصیت اجتنابی:افراد مبتلا به این بیماری نسبت به طرد شدن بسیار حساسند، علاقه شدیدی به برقراری ارتباط با دیگران دارند ولی از بیم پذیرفته نشدن از این روابط دوری می کنند.
    به دلیل ترس از انتقاد، مورد تمسخر قرار گرفتن و یا خرابکاری کمتر در روابط کاری و یا روابط صمیمانه درگیر می شوند کم رو هستند و خود را از بقیه پایین تر می دانند.
  2. اختلال شخصیت وابسته:این اختلال با نیاز به حمایت از سوی اطرافیان، وابستگی و پذیرش سلطه دیگران همراه است و فرد مبتلا به آن بدون راهنمایی دیگران قادر به تصمیم گیری و برنامه ریزی برای کارهای روزمره نیست، از رفتار نادرست دیگران انتقاد نمی کند تا مبادا حمایت آن ها را از دست بدهد و برای جلب محبت و حمایت دیگران دست به کارهایی می زند که برای وی ناخوشایند است.
  3. اختلال شخصیت وسواسی‌-‌جبری:در این اختلال کمال طلبی همراه با انعطاف ناپذیری بر فرد تسلط دارد. بیمار مبتلا به این اختلال به حدی دارای کمال طلبی است که خود را در تکمیل تمام امور دخالت می دهد، در واگذاری امور به دیگران اکراه دارد، علاقه بیش از حد به کار داشته و تفریحات و روابط اجتماعی را قربانی کار می کند، بیش از حد منظم بوده و روی جزئیات امور حساسیت زیادی دارد، لجباز، انعطاف ناپذیر، خونسرد و خسیس است.

ما را در اینستاگرام دنبال کنید تا هر روز با مطالب مهم، زندگی تان را بهبود دهید.

لینک اینستاگرام

آخرین نوشته‌ها

تماس با ما

02166703576 02122214949

برای دریافت وقت مشاوره با ما تماس بگیرید.

تلفن شعبه اندرزگو

02122214949

تلفن شعبه انقلاب

02166703576

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

Instagram
YouTube
عنوان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

دکتر زهره واثقی ، مشاور‌ و روانشناس خانواده و زوج درمانگر، مشاوره پیش از ازدواج، مشاور کودک، اختلافات زناشوئی، اضطراب، اختلالات یادگیری کودک

فهرست